Çermik Kalesi

Çermik Kalesi: Tarihî Bir Ören

Giriş

Çermik Kalesi, Diyarbakır’ın Çermik ilçesinde bulunan bir Orta Çağ kalesidir. Eski adı “Keramık” olan bu ilçede, MÖ 3. binyılda Hititler tarafından kurulmuş olup, Roma, Bizans, Selçuklular ve Osmanlı Dönemlerinde farklı uygarlıklar tarafından kullanılmış bir yerdir. Kale, Diyarbakır’ın kuzeydoğusunda, Fırat Nehri’nin kıyısında, yüksek bir tepenin üzerinde bulunur. Çermik Kalesi, bölgenin zengin tarihi ve kültürel mirasının bir parçasıdır.

Tarihçe

Çermik Kalesi’nin kurulum tarihi tam olarak bilinmemektedir. Ancak, bölgede Hitit İmparatorluğu’nun varlığı olduğu bilinmektedir. Hititlerin, MÖ 1600’lü yıllarında Çermik bölgesine gelip, burada bir yerleşim kurdukları kabul edilmektedir. Roma Dönemi’ne gelindiğinde, bölge Roma İmparatorluğu’nun kontrolü altındaydı. Daha sonra, Bizans Dönemi’nde, bölge Bizans İmparatorluğu’na geçti. 1071 yılında, Selçuklular tarafından ele geçirilen Çermik Kalesi, bu tarihten sonra da Selçuklu ve Osmanlı Dönemlerinde kullanılmıştır. Çermik Kalesi’nin en önemli tarihi dönümü ise, 1071 yılında Alp Arslan’ın komutanı olan İbrahim Yinanç tarafından ele geçirilmesidir.

Mimari Özellikler

Çermik Kalesi, Selçuklu ve Osmanlı mimarisinin önemli bir örneğidir. Kale, yüksek bir tepenin üzerinde bulunur ve etrafı surlarla çevrilidir. Kaleye giriş, doğu tarafında bulunan bir kapıdan sağlanır. Kapının üzerinde, iki sütundan oluşan bir niş bulunur. Bu nişin üzerindeki kitabede, “Bu yerin zaptı Allah’ın izni ve Allah’ın yardımıyla 1071 senesinde İbrahim Yinanç tarafından alınmıştır” yazmakta ve bu, kaleyi ele geçirmiş olan İbrahim Yinanç’ın ismini taşıyor. Kaleye, kuzeydoğudan bir kule ve batıdan bir hendekle girilmektedir. İç kale, daha küçük bir kale olup, daha sonra inşa edilmiş olan bir yapıdır. İç kalede, iki minareli bir cami ve birkaç konak bulunur.

Ziyaret Bilgileri

Çermik Kalesi, Çermik ilçesinin merkezinden 10 km uzaklıktadır. Diyarbakır’a 30 km uzaklıktadır. Kaleye girişte, Diyarbakır Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nden alınacak bir izin gereklidir. Kale ziyaretinde, yaz aylarında sıcak olabileceği için, giysiler ve su götürmek gereklidir. Kale, Mayıs-Nisan ayları arasında ziyarete açık olduğu için, bu aylarda ziyaret edilmesi önerilir.

Neden Önemli?

Çermik Kalesi, Diyarbakır’ın kültürel mirasının önemli bir parçasıdır. Kale, bölgenin geçmişi ve kültürünü yansıtan bir yapıdır. Çermik Kalesi, bölgenin zengin tarihini ve kültürünü öğrenmek isteyen ziyaretçilere önemli bir fırsat sunmaktadır. Kale, aynı zamanda, Diyarbakır’ın turizmine katkıda bulunabilecek önemli bir tarihi yapıdır.

Kaynaklar:

• Wikidata